Sokullu Mehmet Paşa'nın Projeleri

Osmanlı Devleti'ne devşirme sistemiyle kazanılan Sokullu Mehmet Paşa özellikle Osmanlı Devleti'nde geldiği yüksek dereceli görevlerde önemli projeleriyle hep tartışılmıştır.Devlet içerisinde önemli padişahların yanında bulunduğu sadrazamlık görevlerinde büyük başarılar sağladığı bilinmektedir.Sokullu Mehmet Paşa'nın uygulamak istediği iki önemli proje yüzyıllar boyunca hep konuşulmuştur.Bu önemli projeleri şu şekilde sıralayabiliriz:
 
  1)Don-Volga Projesi
   Karadenizin kuzeyi, Kafkasya gibi alanlar üzerinde oluşturulmak istenen Osmanlı gücünü simgeleyen bu projedeki amaç; Don ve Volga nehirlerini bir kanalla birleştirip donanma gücü vasıtasıyla Karedenizden Hazar Denizine ulaşabilmekti.Böylelikle Osmanlı Devleti şu başarıları yakalayacaktı;
  - Ruslara gözdağı verilip bölgedeki Türk hanlıkları Osmanlı Devleti'ne bağlanacaktı.
  - Orta Asya Türkleri ile kültürel ilişkiler geliştirilecekti.
  - İran üzerindeki Osmanlı gücü artırılacak ve İran kuzeyden sıkıştırılacaktı.
  Tüm çalışmalara rağmen bölgedeki Kırım Hanlığı'nın projeye destek vermemesi ve Rusya'nın bu projeyi engellemek için yaptığı çeşitli saldırılar Don-Volga Kanal Projesinin başarısızlıkla sonuçlanmasına sebep oldu. 

   2)Süveyş Kanalı Projesi
   Tarihte ilk olarak 1869'da açılabilecek olan Süveyş Kanalının çok daha öncelerden Osmanlı Devleti tarafından açılmak istendiğini görmekteyiz.İlk defa Sokullu döneminde düşünülen bu projedeki amaç Süveyş Kanalını açıp Akdenizle Kızıldeniz ardından da Aden Körfezi aracılığıyla okyanuslarla bağlantı kurabilmekti.Böylelikle Osmanlı Devleti Hint Okyansundaki Portekiz'in üstünlüğüne son verecek, Endenozya ve Hindistan çevresindeki müslümanlarla bağlantı kuracak, bozulmakta olan Akdeniz ve çevresindeki ticareti yeniden canlandıracak ve Hint Okyanus ticaretiyle ilgilenebilecekti. Yapılan çalışmalar bizzat Mısır Valisi'nin girişimleriyle anlık olarak yürütüldüyse de olumlu bir sonuç alınamadı.Bu projenin başarısız olmasındaki sebepler günümüzde bile çok net olarak bilinmemektedir.Ancak aynı dönemlerde yine uygulamaya giren Don-Volga projesine daha fazla önem verildiği sanılmaktadır.

Yorum Yaz